با اصطلاحات کاربردی در طلافروشی آشنا شوید
طلا و جواهر اقتصاد 100: طلافروشی از شغل های قدیمی و پر افتخار در ایران و جهان است و در کنار خوب بودن و داشتن مزایای بسیار سختی های خودش را نیز دارد. برای مثال یادگیری اصطلاحات طلافروشی و درک آنها ممکن است سخت باشد و نیاز به زمان طولانی برای فهمیدن آنها نیاز باشد.

در این مقاله قرار است به اصطلاحات رایج طلافروشی پرداخته شود و مفهوم آنها را به افراد برسانیم. برای هرکسی که شغلش به طلا و سنگ های قیمتی وصل است نیاز است که این اصطلاحات را بداند و از آنها نیز استفاده کند. حتی اگر به دنبال انتخاب و خرید طلا هستید، به شما پیشنهاد میکنیم که این اصطلاحات را یاد بگیرید.
عیار
عیار را میتوان یکی از مرسومترین اصطلاحات طلافروشی دانست. همه افراد حداقل برای یک بار این اصطلاح به گوششان خورده است. طلای خام بسیار نرم است؛ به قدری که نمیتوان با آن کار کرد. به همین دلیل به آن ترکیباتی اضافه میکنند یا به عبارتی آن را با آلیاژهای دیگر مخلوط میکنند که ترکیب محکمی به دست آید.
این ترکیب باید استحکام نسبتا خوبی داشته باشد؛ چرا که اگر طلا استحکام نداشته باشد به راحتی آسیب میبیند؛ پس برای جلوگیری از آسیب این فلز گران بها باید استحکام و مقاومت آن را بالا ببرند.
طلای خام با آلیاژهایی مثل مس، نقره، پلاتین و رودیوم مخلوط میشود و سرانجام یک فلز سخت را به وجود میآورد. عیار طلا به مقدار طلای خالص در یک محصول طلایی گفته میشود یا به عبارتی نسبت طلای خالص موجود به کل وزن را عیار مینامند. عیارهای مختلفی در کشورهای مختلف مرسوم است اما به طور کل میتوان گفت عیارها از هشت شروع شده و با بیست و چهار پایان مییابد.
انواع عیارهای طلا در طلافروشی
وقتی میگویند یک طلا ۱۸ عیار است؛ یعنی ۱۸ عیار از ۲۴ عیار آن طلای خالص است. در کشور ما ابتدا طلای ۱۸ سپس طلای ۲۱ و ۲۲ عیار رواج دارد و مردم علاقه به خرید آن دارند. در کشورهای غربی طلا اهمیت چندانی ندارد برای همین از عیارهای بین ۸ تا ۱۰ استفاده میکنند.
کشورهای عربی اهمیت زیادی به طلا میدهند. طلاهای عیار بالا در این کشورها استفاده میشود خصوصا طلای ۲۴ عیار. نکته قابل توجه این است که به طلای ۲۴ عیار طلایی با خلوص ۹۹.۹۹ درصد نیز گفته میشود؛ اما این طلا به ندرت در ساخت زیورآلات استفاده میشود؛ چرا که مقاومت پایینی دارد و بیشتر در ساخت شمشهای طلا استفاده میشود.
این طلا قیمت بسیار بالایی نیز دارد؛ بنابراین بدیهی است که اگر کسی میگوید زیورآلاتش از طلای ۲۴ عیار است حقیقت را نگفته باشد. همچنین با مخلوط کردن طلا با این فلزها، رنگ طلا تغییر میکند؛ پس از آن برای تولید طلای سفید یا سایر طلاها نیز استفاده میشود. چرا که چندین سال است مردم به استفاده از طلای سفید در طلافروشی علاقه پیدا کردهاند.
اجرت طلا
همانطور که گفته شد هر طلا عیار مشخص در کنار وزنی مشخص دارد که ارزش طلا را تشکیل میدهند اما هنگام پرداخت پول برای خریداری طلا، فقط این ارزشها محاسبه نمیشوند بلکه با سایر موارد در نظر گرفته شده و سپس قیمت نهایی به خریدار گفته میشود. منظور از سایر موارد اجرت طلا یا کارمزدی است که در طلافروشیها محاسبه میشود.
اجرت طلا در اصل به دستمزدی گفته میشود که باید به فرد سازنده طلا برای کار بر روی طلای خام و ایجاد زیورآلات و قطعههای طلایی پرداخت کرد که به آن کارمزد طلا نیز گفته میشود. به عبارت دیگر فرد خریدار طلا، بابت هر گرم طلای ساخته شدهاش باید مبلغی را به کارخانه سازنده بپردازد. اجرت طلا متفاوت است و بسته به سهم مشارکت سازنده طلا پرداخت میشود.
امروزه برای ساخت طلا در طلافروشی، کمتر از انسانها استفاده میشود و بخش عمده کار توسط ماشین آلات و دستگاهها در کارخانهها انجام میشود مثل دستگاه CNC. این دستگاه به کمک انسان برای ساخت طلا آمده است. کارمزد طلاهای ساخته شده توسط دستگاه از طلاهای ساخته شده توسط انسان پایینتر است؛ چرا که برخیها بر این معتقد هستند که وقت و دقت کافی برای ساخت این طلاها گذاشته نشده است.
طلاهایی که جدیدتر به بازار عرضه میشوند اجرت بالاتری نسبت به طلاهای قدیمی تر دارند. هرچه کسری طلا بیشتر و زیادتر باشد کارمزد طلا نیز بالاتر میرود.
کارمزد طلا در طلافروشی چگونه بررسی می شود؟
نحوه بررسی کارمزد طلا در طلافروشی به شکل گرمی است. برای مثال برای هر گرم طلا ۳۵ هزار تومان اجرت در نظر گرفته میشود. برای یک یا دو گرم طلا و یا در کل طلاهایی با گرم ناچیز معمولا اجرت حساب نمیشود. اجرت در کشورهای دیگریا برخی طلافروشیها به شکل درصدی محاسبه میشود که از نظر اتحادیه طلا فروشان درست نیست و ممنوع اعلام شده بنابراین طلا فروشان حق فروش طلا و گرفتن کارمزد به شکل درصدی را نخواهند داشت.
طلای بدون کارمزد چیست؟
یک موضوع دیگر راجع به اجرت طلا، طلای بدون کارمزد است. زمانی که یک دستگاه در حال تولید طلایی خاص است، آن را به شکل عمده تولید میکند و معمولا به شکل تکی وجود ندارد، بنابراین این محصولات اجرت نزدیک به صفر دارند. گاهی طلافروشی مشتاق به تعویض ویترین خود است و طلاها را بدون اجرت میفروشد تا زودتر فروش بروند. طلای بی اجرت شامل مالیات نیز نمیشود.
واحدهای اندازه گیری طلا در طلافروشی
برای ورود به حرفه طلافروشی اطلاع از واحدهای اندازه گیری طلا بسیار مهم است. در ادامه به دو واحد اندازه گیری اشاره کرده ایم.
مثقال یا مظنه
از اصطلاحات طلافروشی مظنه است که همان معنی مثقال را میدهد و یک واحد اندازه گیری وزن است. مظنه به معنی بها و نرخ است و معادل ۴.۶۰۸ گرم است. عیار این واحد باید ۱۷ عیار باشد که معادل ۷۰.۵ درصد خلوص است. با تقسیم قیمت مثقال به عدد ۴.۳۳ گرم طلا به دست میآید.
اونس
اونس یکی از اصطلاحات طلافروشی است. فلزات گران بها را توسط واحد اونس اندازه گیری میکنند و در کشورهای مختلف فرق دارد. انس طلا قیمت دلاری یک تکه با وزن یک انس محسوب میشود. اونس را با oz1 نیز نمایش میدهند. اونس به شرایط سیاسی و اقتصادی کشور همچنین میزان عرضه و تقاضای بازار نیز مربوط میشود. اونس ۳۱.۱۰۳۴۳ گرم است و با عیار ۲۴ سنجیده میشود.