بازار ارز در دو راهی سناریوهای خوب و بد مذاکرات!
اقتصاد 100- سرنوشت بازار ارز در گرو تحولات مذاکرات؛ توقف افزایش نرخ ارز با سیگنالهای مثبت ممکن است اما چسبندگی قیمتها مانع کاهش قیمت کالاها میشود.

بازار ارز با پیچیدگیهای ناشی از وضعیت مذاکرات بینالمللی و مسائل داخلی اقتصادی، در دو راهی سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه قرار گرفته است. آلبرت بغازیان، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با ایلنا به تحلیل این شرایط پرداخت و تأکید کرد که پیامد کاهش یا افزایش نرخ ارز تنها به فعالیتهای تجاری محدود نمیشود و تأثیرات گستردهای بر دیگر بخشهای اقتصادی دارد.
دو راهی سناریوی خوب و بد برای بازار ارز
بغازیان در بررسی دو سناریوی «خوب» (دریافت سیگنالهای مثبت از مذاکرات و سیاست خارجی) و «بد» (افزایش تنشهای سیاسی)، اظهار داشت: در شرایطی که گشایشهایی در درآمدهای ارزی کشور رخ دهد، میتوان انتظار داشت که نرخ ارز کنترل شود. اما به رغم این گشایشها، مساله «چسبندگی قیمتها» همچنان یکی از چالشهای اساسی اقتصادی باقی خواهد ماند. تجربهها نشان دادهاند که حتی پس از کاهش نرخ ارز، قیمت بسیاری از کالاها به آسانی کاهش پیدا نمیکند.
تورم و نرخ ارز؛ رابطهای غیرقابل انکار
این کارشناس معتقد است که برخی بر این باورند که نرخ ارز باید متناسب با نرخ تورم تعدیل شود. او توضیح داد: «در صورتی که تورم ۴۰ درصدی در کشور وجود داشته باشد، انتظار میرود نرخ ارز نیز در همین حدود افزایش یابد. با این حال، از منظر سیاستگذاری، کنترل این نرخ اولویت اصلی به شمار میآید.»
وی همچنین به رفتار اقتصادی مردم در شرایط تورمی اشاره کرد و بیان داشت: «مردم در چنین شرایطی تمایل بیشتری به تبدیل ریال خود به طلا یا ارز دارند، چرا که حفظ ارزش دارایی برای آنان در اولویت قرار دارد.»
تأثیر تغییرات نرخ ارز بر جامعه
بغازیان بر این نکته تأکید کرد که وقتی نرخ دلار به ۱۱۰ هزار تومان میرسد، این نرخ برای جامعه به مرور قابلپذیرش خواهد شد. او توضیح داد: «با افزایش نرخ ارز، قیمت تمام کالاها با آن هماهنگ شده و افزایش مییابند. اما در زمان کاهش نرخ ارز، قیمت کالاها معمولاً ثابت میمانند و به نرخ پایینتر باز نمیگردند.»
پیشبینی آینده اقتصادی در دو سناریو
سناریو پیامدهاسناریوی خوب (توافق و کاهش تحریمها) | افزایش درآمد ارزی کشور، کنترل تورم، حفظ ارزش پول ملی |
سناریوی بد (افزایش تنشهای سیاسی) | ادامه روند افزایشی نرخ ارز، چالشهای اقتصادی بیشتر |
بغازیان تصریح کرد که اگر درآمدهای ارزی کشور در نتیجه کاهش تحریمها افزایش یابد، سیاستهای ارزی بانک مرکزی تغییر کرده و میتواند ارزش پول ملی را تقویت کند. اما در سناریوی دیگر، با افزایش تنشها، روند صعودی نرخ ارز پیشبینی میشود.
مقاومت در برابر کاهش نرخ ارز
وی با اشاره به تأثیر منافع برخی گروهها بر نرخ ارز گفت: «خواسته تجمعی صادرکنندگان همواره بر افزایش نرخ ارز است، چرا که افزایش این نرخ به نفع صادرات عمل میکند. همچنین، گروههایی وجود دارند که کاهش نرخ ارز را نمیپذیرند و حتی ممکن است بر تغییر سیاستگذاری بانک مرکزی تأثیر بگذارند.»
از سوی دیگر، به گفته بغازیان، بخشی از مردم که طی ماههای اخیر داراییهای خود را به دلار تبدیل کردهاند، کاهش نرخ دلار را به راحتی قبول نخواهند کرد.